NANG IPAGDIWANG NG AKING MGA MAGULANG ANG IKALIMANG ANAK NG PABORITO KONG KUYA—NGUNIT HINDI NILA INASAHAN ANG MATINDING KARMA NANG UTUSAN NILA AKONG MAGING WALANG SAHOD NA YAYA NG BUONG PAMILYA!
I. Ang Hapunang Naging Bangungot
Isang masaganang hapunan ang inihanda namin noong Linggo ng gabi. Ang hapag-kainan ay punong-puno ng mga mamahaling pagkain—mga pagkaing ako mismo ang bumili at nagbayad. Masaya ang lahat, lalo na ang aking mga magulang na sina Tatay Eduardo at Nanay Carmen, nang biglang tumayo ang aking nakatatandang kapatid na si Kuya Ben kasama ang kanyang asawang si Sylvia. May hawak silang isang maliit na sobre at may malapad na ngiti sa kanilang mga labi.
“Ma, Pa… buntis po ulit si Sylvia! Magkakaroon na naman kayo ng ikalimang apo!” masayang anunsyo ni Kuya Ben.
Naghiyawan sa tuwa ang aking mga magulang. Niyakap nila nang mahigpit ang aking kuya at hipag, pinupuri sila dahil sa pagdami ng aming lahi. Ngunit ang aking ngiti ay unti-unting nawala nang biglang bumaling sa akin si Nanay Carmen. Ang kanyang masayang mukha ay napalitan ng isang seryoso at tila nag-uutos na ekspresyon.
“Maya,” tawag niya sa akin nang may awtoridad. “Dahil maselan ang pagbubuntis ngayon ni Sylvia at kailangan din maghanap ng dagdag na raket ni Ben, napag-usapan namin na ikaw na muna ang mag-aalaga sa apat mong pamangkin. Ilipat mo na ang lahat ng gamit mo sa kwarto ng mga bata. At kung maaari, mag-resign ka na sa trabaho mo o kaya maghanap ka ng work-from-home para mabantayan mo sila nang buong araw. Total, wala ka pa namang asawa at pamilya. Walang ibang tutulong sa kuya mo kundi ikaw.”
II. Ang Makapal na Mukha ng Paboritong Anak
Halos mabilaukan ako sa aking iniinom na tubig nang marinig ko ang mga salitang binitiwan ng aking ina. Ako ay dalawampu’t siyam na taong gulang, isang Regional Director sa isang malaking multinational tech company. Pinaghirapan ko nang mahigit pitong taon ang aking posisyon upang marating ang aking kasalukuyang tagumpay. Samantala, si Kuya Ben ay tatlumpu’t tatlong taong gulang, walang permanenteng trabaho, palaging umaasa sa tulong ng aming mga magulang, at ngayon ay may panibagong anak na namang idadagdag sa kanyang mga obligasyong hindi niya kayang panindigan.
“Mag-resign? Nanay, naririnig niyo ba ang sinasabi niyo?” kalmado ngunit may diin kong tanong. “Ako ang nagbabayad ng kuryente at tubig sa bahay na ito. Ako ang bumibili ng lahat ng grocery ninyo buwan-buwan. Ako pa nga ang nagbabayad ng tuition fee ng dalawang panganay ni Kuya Ben dahil palagi siyang kinakapos. Kung mag-reresign ako para maging libreng yaya ng mga bata, saan kayo kukuha ng pangkain natin araw-araw?”
Imbes na matauhan, mas lalong nagalit si Tatay Eduardo. Hinampas niya ang mesa at tiningnan ako nang matalim. “Huwag kang maging makasarili, Maya! Pera lang iyan, kikitain mo pa iyan! Ang kuya mo ay nagpaparami ng lahi natin. Bilang kapatid, obligasyon mong magsakripisyo. Ano ba naman yung alagaan mo ang mga sarili mong pamangkin? Sayang lang ang malaking sweldo mo dahil ginagastos mo lang sa pagliliwaliw at pagbili ng mga mamahaling damit. Dapat sa pamilya mo iyan ibuhos!”
Sumali rin si Sylvia, ang aking hipag na may makapal na mukha, habang hinihimas ang kanyang tiyan. “Oo nga naman, Maya. Ang dami-dami mong pera pero nagdadamot ka sa mga pamangkin mo. Hindi mo kasi naiintindihan ang hirap ng isang ina dahil puro ka lang trabaho. Siguro naman hindi mababawasan ang pagkatao mo kung maglilingkod ka sa pamilya mo.”
III. Ang Pagsabog ng Katotohanan
Tinitigan ko silang lahat. Nakita ko ang mga mukha ng mga taong umabuso sa aking kabaitan sa loob ng napakaraming taon. Dahil ako ay dalaga at matagumpay, inisip nilang wala akong karapatang magkaroon ng sariling buhay, na ang aking tanging silbi sa mundong ito ay maging tagasalo ng mga iresponsableng desisyon ng kanilang paboritong anak. Huminga ako nang malalim, tumayo, at kinuha ang aking bag.
“May punto kayo,” malamig kong sagot habang unti-unting lumalabas ang isang ngiti sa aking mga labi. “Pera lang iyan. At tama kayo, dapat nga hindi ko ginagastos ang sarili kong pera sa mga bagay na walang kwenta.”
Kinuha ko ang aking cellphone at agad na nag-type. “Kaya simula bukas, ititigil ko na ang pagbabayad ng upa sa malaking bahay na ito. Ipinakansela ko na rin ang mga credit cards na naka-extension sa pangalan mo, Nanay. At Kuya Ben, bukas na bukas din ay ipapa-pull out ko na ang dalawa mong anak sa private school na pinapasukan nila dahil hindi ko na babayaran ang matrikula nila. Tutal, pamilya tayo, sigurado akong kayang-kaya ninyong gawan ng paraan iyan nang wala ang makasarili kong pera.”
Nanlaki ang mga mata nilang lahat. Ang kaninang maingay at masayang hapag-kainan ay binalot ng nakakabinging katahimikan at matinding gulat.
IV. Ang Matinding Ganti ng Isang Dalaga
“A-Ano bang sinasabi mo, Maya?! Nababaliw ka na ba?! Paano kami titira rito kung hindi mo babayaran ang upa?! Saan mag-aaral ang mga anak ko?!” nanginginig sa galit at takot na sigaw ni Kuya Ben habang papalapit sa akin.
“Obligasyon mo iyan bilang ama, Kuya. Hindi ko anak ang mga iyan, kaya bakit ako ang magpapakamatay sa kakatrabaho para buhayin kayo?” sagot ko nang walang kaabug-abog. Tiningnan ko ang aking mga magulang na ngayon ay namumutla na. “Gusto niyo akong maging yaya? Sige, pero ang bayad sa akin ay limampung libo kada buwan. Kung wala kayong pambayad, humanap kayo ng ibang alipin.”
Nagwawala si Sylvia at umiiyak, sinisisi ako sa pagiging walang puso. Pilit akong hinawakan ni Tatay upang pigilan, ngunit tinabig ko ang kanyang kamay. Umakyat ako sa aking kwarto, mabilis na inimpake ang aking mga mamahaling gamit, at tinawagan ang aking driver upang sunduin ako. Iniwan ko silang nag-aaway-away sa baba—si Nanay ay sinisisi si Kuya Ben dahil sa kawalan nito ng pera, habang si Kuya Ben ay sinisigawan si Sylvia dahil sa panibagong gastusin na dala ng kanyang pagbubuntis.
V. Ang Huling Halakhak ng Malaya
Lumipas ang walong buwan matapos ang gabing iyon. Hindi na ako kailanman bumalik sa bahay na iyon. Bumili ako ng isang napakagandang condominium unit sa gitna ng lungsod kung saan malaya akong namumuhay nang mapayapa, walang iniisip na problema ng ibang tao. Nalaman ko mula sa isang pinsan na pinalayas sila sa malaking bahay dahil hindi nila nabayaran ang upa nang tatlong buwan.
Ngayon, nakatira na lamang sila sa isang masikip at lumang apartment. Si Kuya Ben ay napilitang pumasok bilang isang construction worker at minsan ay nagdedeliver ng mga parcels upang mapakain ang kanyang limang anak. Si Nanay at Tatay, na dati ay nagpapasarap sa buhay dahil sa aking pera, ay ngayon ang nagsisilbing walang-sahod na mga yaya ng kanilang mga apo. Pagod na pagod, puyat, at maraming utang—iyan ang naging kapalit ng kanilang paboritismo.
Habang iniisip ko ang kanilang kalagayan, sumimsim ako ng mainit na kape habang nakatingin sa magandang tanawin ng Eiffel Tower sa Paris, France, kung saan ako kasalukuyang nagbabakasyon. Tama nga sila—dapat ay inilaan ko ang aking oras at pera sa mga bagay na mahalaga. At ang pinakamahalagang tao sa buhay ko ngayon… ay walang iba kundi ang aking sarili.
