TUMUNOG ANG TELEPONO KO NG ALAS-SAIS NG UMAGA “PATAY NA ANG LOLO MO!” NAGMAMADALING HININGI NG TATAY KO ANG PASSWORD NG VAULT… NGUNIT HINDI NILA ALAM NA KASALUKUYANG UMIINOM NG KAPE SI LOLO SA TABI KO, AT BINITAWAN NIYA ANG ISANG PANGUNGUSAP NA TULUYANG NAGPATAHIMIK SA KANILANG LAHAT!
Alas-sais ng umaga. Malamig pa ang simoy ng hangin at unti-unti pa lamang sumisikat ang araw. Nasa loob ako ng aking maliit ngunit tahimik na apartment, nagtitimpla ng dalawang tasa ng mainit na kape. Sa kabilang upuan ng aking dining table, tahimik na nakaupo ang aking pitumpu’t limang taong gulang na lolo, si Don Ignacio.
Si Lolo Ignacio ang nagmamay-ari ng isang malaking kumpanya ng real estate at daan-daang ektarya ng lupain sa probinsya. Ngunit sa kabila ng kanyang yaman, palagi siyang malungkot. Ang tatlo niyang anak—kabilang na ang aking amang si Roberto—ay walang ibang ginawa kundi pag-awayan ang kanyang yaman habang buhay pa siya. Kagabi, palihim na pumunta si Lolo sa aking apartment. Ako na lamang daw ang nag-iisang kapamilya niya na nagtatanong kung kamusta siya at hindi kung magkano ang laman ng kanyang bank account.
Para matukoy kung sino talaga ang may tunay na malasakit sa kanya, nakipagsabwatan si Lolo sa kanyang pinagkakatiwalaang pampamilyang doktor. Pinalabas nilang inatake siya sa puso madaling araw kanina at hindi na umabot nang buhay sa ospital.
Saktong inilalapag ko ang kape ni Lolo nang biglang tumunog ang aking telepono. Ang caller ID ay ang aking amang si Roberto.
Tumingin ako kay Lolo Ignacio. Ngumiti siya nang mapait at sumenyas na sagutin ko ito. Pinindot ko ang loudspeaker upang marinig naming dalawa.
“Hello, Pa?” bungad ko.
“Leo! Nasaan ka?! Patay na ang lolo mo!” nagpapanic at sumisigaw na boses ng aking ama mula sa kabilang linya. Narinig ko rin sa background ang boses ng aking dalawang tiyahin na nagkakagulo.
Subalit, sa halip na pag-iyak o pagdadalamhati ang marinig ko mula sa kanila, naramdaman ko ang kakaibang pagmamadali sa tono ng aking ama.
“Pa… anong nangyari?” pagkukunwari kong tanong.
“Inatake raw sa puso! Kakatawag lang ng doktor, dinala siya sa morgue!” mabilis na sagot ng aking ama, wala man lang kahit anong bahid ng panginginig ng boses o pighati. “Pero hindi ‘yan ang mahalaga ngayon, Leo! Makinig kang mabuti. Ikaw ang paborito ng matandang ‘yon, ‘di ba? Palagi kang nandun sa opisina niya! Ano ang password ng malaking vault niya sa kwarto?!”
Nanlaki ang mga mata ko sa narinig. Hindi ko mapigilang makaramdam ng matinding pandidiri sa sarili kong ama.
“Pa, kakasabi mo lang na patay na si Lolo. Wala pa nga sa burol, password na ng kaha de yero ang iniisip niyo?!” hindi makapaniwalang sagot ko.
“Wag ka nang magmalinis, Leo!” bulyaw ng ama ko. “Narito na ang mga kapatid ko! Kung hindi natin bubuksan ang vault na ito ngayon din, mauunahan nila tayong makuha ang mga titulo ng lupa at ang stock certificates bago pa dumating ang abogado bukas! Sabihin mo na ang password! Ako ang panganay, sa akin dapat mapunta ang pinakamalaking porsyento ng yaman ng matandang ‘yan!”
Tumingin ako kay Lolo Ignacio. Ang kanyang mga mata na kanina ay kalmado ay ngayon ay puno ng malalim na sugat at pagkabigo. Tumulo ang isang butil ng luha mula sa kanyang mga mata, isang luha ng isang amang ibinigay ang lahat ngunit tinumbasan ng kasakiman.
Dahan-dahang pinunasan ni Lolo ang kanyang luha. Nawala ang lungkot sa kanyang mukha at napalitan ito ng isang malamig at matigas na awtoridad. Sumenyas siya sa akin na ilapit ang telepono sa kanya.
Huminga nang malalim si Lolo Ignacio, humigop ng kapeng itinimpla ko para sa kanya, at inilapit ang kanyang bibig sa microphone ng telepono.
“Sayang ang pagmamadali mo, Roberto, dahil ang tanging laman ng kaha de yerong iyan ay ang mga papeles ng pagpapalayas ko sa inyo.”
Isang nakakabinging katahimikan ang bumalot sa kabilang linya. Ang pagrereklamo at pag-aaway ng aking mga tiyahin sa background ay biglang naputol. Ang tunog lamang ng paghinga ng aking naguguluhang ama ang maririnig.
“P-Papa…?” nanginginig, namamaos, at tila nakakita ng multong bulong ng aking ama. “P-Paanong… patay na kayo ah!”
“Buhay pa ako, Roberto,” malamig at matalim na sagot ni Lolo Ignacio. “Sinubukan ko lamang kung gaano kabilis ninyong paghahatian ang laman ng aking bituka habang hindi pa lumalamig ang aking bangkay. At hindi niyo ako binigo. Pinatunayan ninyo na pera lamang ang halaga ko sa inyo.”
“P-Papa! Hindi po totoo ‘yan! N-Nag-alala po kami! Gusto lang po naming i-secure ang mga dokumento!” naiiyak at nagpapanic na palusot ng aking tiyahin na sumingit sa linya.
“Mga sinungaling!” dumadagundong na bulyaw ni Lolo Ignacio, na nagpamutla siguradong sa kanila sa kabilang linya. “Binigay ko sa inyo ang pinakamagandang buhay, pinag-aral ko kayo sa pinakamagandang eskwelahan, at ibinigay ko ang lahat ng luho ninyo! Ngunit sa pag-aakalang patay na ako, ni isa sa inyo ay hindi man lang nagtanong kung nasaan ang katawan ko! Titulo ang hinanap ninyo, hindi ako!”
Nagsimulang umiyak at magmakaawa ang aking ama at mga tiyahin sa kabilang linya, pilit na humihingi ng tawad at nagpapaliwanag, ngunit huli na ang lahat.
“Makinig kayong tatlo,” walang-awang pagtatapos ni Lolo. “Wag na kayong mag-abalang hulaan ang password ng vault. Simula ngayon, tinatanggal ko na kayo sa aking huling habilin. Ipinapabawi ko na rin sa abogado ang lahat ng mga kotseng nakapangalan sa kumpanya na ginagamit ninyo. Mayroon kayong dalawampu’t apat na oras para lisanin ang aking mansyon. At para sa yaman na pinag-aagawan ninyo? Ipinapangalan ko na itong lahat sa nag-iisang apo na marunong magtimpla ng kape para sa akin nang walang hinihinging kapalit.”
Bago pa man makasagot at makapag-makaawa ang aking ama, pinindot ko ang End Call button.
Napuno muli ng katahimikan ang aking maliit na apartment, ngunit sa pagkakataong ito, isa itong mapayapang katahimikan. Humigop muli si Lolo ng kanyang kape, tumingin sa akin, at ngumiti nang magaan—tila ba isang malaking tinik ang nabunot mula sa kanyang dibdib. Sa umagang iyon, natutunan ng pamilya ko ang pinakamasakit na aral: hindi lahat ng namamatay ay hindi na kayang lumaban, at paminsan-minsan, ang pinakamalaking pagkakamali ng mga sakim ay ang pagkalimot na may mga matang laging nakamasid sa kanilang mga kasalanan.
