WALANG TIGIL SA PAG-IYAK ANG 15-ANYOS KONG ANAK DAHIL SA SAKIT SA TIYAN… PERO ANG SABI NG ASAWA KO, “NAG-IINARTE LANG YAN, WAG KANG MAGSAYANG NG PERA SA OSPITAL!” HANGGANG SA ISANG GABI, BUMAGSAK ANG ANAK KO AT NATUKLASAN KO ANG NAKAKADUROG NA KATOTOHANAN!
KABANATA 1: Ang Pagsisimula ng Kalbaryo
Ako si Elena, apatnapung taong gulang at isang housewife. Ang buong buhay ko ay umikot sa pag-aalaga sa aking pamilya, lalo na sa aking kaisa-isang anak na si Mika, na kinse anyos na ngayon. Ang asawa kong si Ruben ang nag-iisang nagtatrabaho. Siya ay isang supervisor sa isang pabrika—isang lalaking istrikto, masyadong maingat sa pera, at palaging naniniwala na siya ang tama sa lahat ng bagay.
Nagsimula ang lahat isang buwan na ang nakalipas. Madalas na magreklamo si Mika tungkol sa pananakit ng kanyang tiyan. Sa una, inakala kong dysmenorrhea lamang ito dahil nagsisimula na siyang dalawin ng kanyang buwanang dalaw. Binigyan ko siya ng painkillers at pinainom ng maligamgam na tubig.
Ngunit lumipas ang mga linggo at palala nang palala ang sitwasyon. Hindi na lamang ito simpleng sakit; sinabayan na ito ng madalas na pagkahilo, pagsusuka, at kawalan ng ganang kumain. Namumutla na ang anak ko at madalas na nakabaluktot sa kama, umiiyak dahil sa sobrang sakit.
Nang pakiusapan ko si Ruben na dalhin namin si Mika sa ospital upang ipasuri, isang nakakapasong panunumbat ang isinagot niya sa akin.
KABANATA 2: Ang Matigas na Puso ng Isang Ama
Nasa hapag-kainan kami isang gabi. Hindi nagalaw ni Mika ang kanyang pagkain at nakahawak lamang siya sa kanyang tiyan, nanginginig ang mga labi.
“Ruben, parang awa mo na,” pakiusap ko. “Ipa-ultrasound na natin si Mika. Baka may impeksyon na siya o kung ano. May naiipon ka naman sa bangko, ‘di ba?”
Ibinagsak ni Ruben ang kanyang kutsara. Tiningnan niya si Mika nang may inis.
“Nag-iinarte lang ‘yan! Ayaw lang pumasok niyan sa eskwelahan dahil may bagsak na exam o iniiwasan ang mga gawaing-bahay! Ganyan ang mga kabataan ngayon, konting sakit ng tiyan, ospital agad?! Huwag mong sayangin ang pera natin sa mga walang kwentang doktor na hihuthutan lang tayo!”
“Pa, totoo pong masakit… parang may tumutusok sa loob,” humihikbing sagot ni Mika.
“Uminom ka ng tubig at matulog ka! Tigilan mo ako sa mga drama mo, Mika!” bulyaw ni Ruben bago padabog na umalis papuntang kwarto.
Dahil wala akong sariling pera at nakadepende lamang ako sa budget na iniaabot niya sa akin, wala akong nagawa kundi yakapin ang anak ko habang umiiyak kami nang tahimik. Pakiramdam ko ay isa akong walang kwentang ina dahil hindi ko man lang maipagamot ang sarili kong dugo at laman.
KABANATA 3: Ang Gabi ng Panganib
Dalawang araw matapos ang pagtatalong iyon, nagising ako ng alas-tres ng madaling araw dahil sa isang malakas na kalabog mula sa kwarto ni Mika.
Nang buksan ko ang pinto, nakita ko si Mika na nakahandusay sa sahig. Basang-basa siya ng malamig na pawis, naghihingalo, at sumusuka na ng berdeng likido (bile). Nasapo niya ang kanang bahagi ng kanyang tiyan. Nang hawakan ko siya, napansin kong sinusunog siya ng napakataas na lagnat.
“Mika! Anak, gumising ka!” tili ko.
Nagising si Ruben sa ingay at pumasok sa kwarto, kinukusot ang mga mata. “Ano na naman ba ‘yan?! Madaling araw na, nag-iinarte pa rin?!”
Sa pagkakataong iyon, pumutok ang galit na matagal ko nang kinikimkim. Hindi na ako ang masunuring asawa; ako na ngayon ang isang inang handang pumatay para sa kanyang anak.
“TUMAHIMIK KANG HAYOP KA!” sigaw ko sa mukha niya na ikinagulat niya. “Mamamatay na ang anak ko! Pera pa rin ba ang iisipin mo?! Kapag may nangyaring masama kay Mika, isusumpa ko ang kaluluwa mo!”
Wala akong pakialam kung sumama siya o hindi. Binuhat ko si Mika, lumabas ako ng bahay sa kalagitnaan ng gabi, at pumara ng tricycle papunta sa Emergency Room ng pinakamalapit na ospital.
KABANATA 4: Ang Sampal ng Katotohanan
Pagdating sa ospital, agad na isinugod si Mika sa resuscitation room. Nagkanya-kanyang kilos ang mga doktor at nars nang makita ang kundisyon niya. Matapos ang blood tests at isang CT Scan, lumabas ang isang siruhano (surgeon) na may seryosong mukha.
Dumating si Ruben sa ospital makalipas ang isang oras, halatang kinakabahan na. Saktong kausap ko ang doktor.
“Kayo po ba ang mga magulang ni Mika?” tanong ng doktor. Tumango kami.
“Ginang, mabuti at nadala niyo siya agad. Ang anak niyo ay nakaranas ng Ruptured Appendicitis na nauwi sa Peritonitis—kumalat na ang impeksyon at nana sa loob ng kanyang tiyan dahil pumutok na ang kanyang appendix. Ilang linggo na itong namamagang at hindi naagapan. Kung nahuli kayo ng kahit ilang oras pa, baka nauwi ito sa Sepsis, at hindi na sana natin siya buhay ngayon.”
Nanlamig ang buong katawan ko. Napahagulgol ako at napakapit sa pader.
“I-Ilan linggo na? P-Paanong…” nauutal na sabi ni Ruben, namumutla at nanginginig ang mga kamay.
Hinarap siya ng doktor. “Matagal na siyang iniinda ng anak niyo. Ang sakit na naramdaman niya ay hindi biro. Kailangan na natin siyang operahan ngayon din para linisin ang impeksyon sa kanyang bituka. Mag-asikaso na kayo ng papeles.”
KABANATA 5: Ang Pagsisisi sa Huli
Nang umalis ang doktor, dahan-dahang napaluhod si Ruben sa sahig ng pasilyo ng ospital. Umiiyak siyang parang bata, hawak-hawak ang kanyang ulo.
“E-Elena… patawarin mo ako… muntik ko nang mapatay ang anak natin dahil sa katangahan ko…” hagulgol niya. Sinubukan niyang hawakan ang kamay ko, ngunit hinawi ko ito.
Tiningnan ko siya nang may matinding poot at pagkadismaya.
“Itago mo ang pera mo, Ruben,” malamig kong sabi. “Ibabayad mo sa ospital ang lahat ng ipon mo, at kung kulangin, ibebenta mo ang mga gamit mo. Dahil kung hindi, ako mismo ang magpapakulong sa’yo dahil sa pagpapabaya mo bilang isang ama.”
Matagumpay ang operasyon ni Mika. Nanatili siya sa ospital ng halos dalawang linggo para ubusin ang matapang na antibiotics upang labanan ang impeksyon. Sa buong panahong iyon, hindi ko kinibo si Ruben. Siya ang nagbayad ng halos kalahating milyong pisong bill sa ospital—isang napakalaking halaga na maiiwasan sana kung naglabas lamang siya ng dalawang libong piso para sa check-up noong una pa lang.
EPILOGO: Ang Bagong Simula
Nang makalabas si Mika sa ospital at tuluyang gumaling, nagbago ang dinamika ng aming pamilya.
Nagising ako sa katotohanan na hindi ko pwedeng iasa ang buhay ng anak ko sa isang lalakeng alipin ng pera. Nanghiram ako ng puhunan sa kapatid ko at nagtayo ng sarili kong maliit na negosyo ng pag-o-online sell at catering. Unti-unti akong nagkaroon ng sariling ipon at boses sa aming tahanan.
Si Ruben ay naging tahimik at sunud-sunuran. Pinupunan niya ang kanyang pagkukulang sa pamamagitan ng pagiging mas maasikaso kay Mika, ngunit alam kong hindi na kailanman mabubura sa isip ng anak ko ang panahong tinalikuran siya ng kanyang ama sa panahong nag-aagaw-buhay siya.
Natutunan ko ang isang napakahalagang aral: Ang pera ay kayang kitain muli, ngunit ang buhay ng iyong anak, kapag nawala, ay hindi na kailanman maibabalik ng kahit ilang milyon pa sa bangko.
